Astma z alergicznym nieżytem nosa-nie kichaj na to !!!

Kichanie, łzawiące i zaczerwienione oczy, wysypka i swędzenie, duszności. Wiosna, za sprawą dużego natężenia pylenia drzew i traw, to dla alergików trudna pora roku. Osób cierpiących z powodu alergii przybywa na całym świecie. Problem ten nie omija także Polski. Szacuje się, że na alergię cierpi 9,5 miliona Polaków, co oznacza, że problem dotyczy już co czwartego mieszkańca naszego kraju. Zdaniem naukowców coraz częstsze występowanie astmy i alergii to nieodłączna konsekwencja coraz wyższego stopnia rozwoju technologicznego. Problem będzie się więc nasilał, a astma i alergie urastają do poziomu choroby cywilizacyjnej.

Statystyki dowodzą, że na alergiczny nieżyt nosa, popularnie zwany katarem siennym, cierpi prawie co dziesiąty Polak. W liczbach bezwzględnych oznacza to, że problem dotyczy ok. 2,5 milionów dorosłych i ok. 780 tysięcy dzieci. Ponad 2 miliony Polaków (1,5 miliona dorosłych i aż 700 tysięcy dzieci) choruje na astmę oskrzelową. Liczba chorych na choroby alergiczne podwaja się co 10-15 lat. Przyczyną tego wzrostu są prawdopodobnie: zmiana stylu życia, wzrost liczby osób mieszkających w miastach, zanieczyszczenie środowiska, wyższe standardy higieniczne. Coraz więcej czasu spędzamy w szczelnych, często klimatyzowanych pomieszczeniach. Także postęp medyczny, związany z coraz skuteczniejszym leczeniem zakażeń, może być przyczyną zwiększenia liczby chorych na alergię.

Analizy badań epidemiologicznych dowodzą, że prawie 80% pacjentów, chorujących na astmę, cierpi również na alergiczny nieżyt nosa. Chorzy na alergiczny nieżyt nosa są trzy razy bardziej narażeni na zachorowanie na astmę. Nieleczony nieżyt nosa zwiększa liczbę ataków duszności, o połowę zwiększa liczbę hospitalizacji z powodu astmy i utrudnia leczenie, a także zwiększa koszty leczenia tej choroby. Astmatycy często są tak skoncentrowani na głównym objawie astmy – duszności, że nie przywiązują wagi do objawów jej towarzyszących, np. kataru. Pomimo tych oczywistych faktów, astma i alergiczny nieżyt nosa są często traktowane jak dwie niezwiązane ze sobą choroby, a nierzadko są także leczone przez różnych specjalistów.

Okazuje się jednak, że obie choroby wywoływane są przez te same czynniki. Przyczyną zarówno alergicznego nieżytu nosa, jak i astmy oskrzelowej jest proces zapalny, spowodowany reakcją organizmu na alergeny, który rozwija się w błonie śluzowej nosa i zatok oraz w oskrzelach. Dlatego, w oparciu o najnowszą wiedzę, astma oskrzelowa i alergiczny nieżyt nosa traktowane są jako wspólna choroba dróg oddechowych.

Międzynarodowe standardy leczenia (GINA: Global Intitiative for Asthma i ARIA: Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma – Alergiczny nieżyt nosa i jego wpływ na astmę), opracowane przez ekspertów Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), podkreślają sprawczą rolę zapalenia alergicznego. Ma ono te same przyczyny i podobne konsekwencje zarówno w oskrzelach, jak i w nosie. Jeśli lekarz wspólnie z pacjentem skupi się na leczeniu przeciwzapalnym, wynik terapii może być lepszy niż leczenie zalecane przez dotychczasowe wytyczne.

Bezpośrednim powodem powstania objawów astmy jest skurcz oskrzeli. Wiadomo jednak, że jest on tylko konsekwencją tego, co w astmie jest istotą choroby-toczącego się w oskrzelach procesu zapalnego. To niekontrolowany lub źle kontrolowany proces zapalny jest źródłem napadowej duszności. W leczeniu astmy stosuje się leki przeciwzapalne, które leczą istotę choroby, czyli zapalenie, oraz leki rozszerzające oskrzela. Do leków przeciwzapalnych, stosowanych w astmie należą sterydy wziewne: budezonid i flutikazon, oraz leki przeciwleukotrienowe, takie jak montelukast (Singulair). Dziś wiemy, że skuteczne leczenie stanu zapalnego w astmie wymaga łącznego zażywania sterydów wziewnych i leków przeciwleukotrienowych. Właściwa opieka nad chorymi z astmą oraz stosowanie leków przeciwzapalnych, w niektórych krajach (m.in. w Finlandii), zmniejszyła liczbę pacjentów umierających z powodu astmy o około 80%. W Polsce, w styczniu 2006 r. lekarze przepisali ok. 490 tysięcy opakowań leków rozszerzających oskrzela, ok. 450 tysięcy opakowań sterydów wziewnych i tylko ok. 60 tysięcy opakowań leków przeciwleukotrienowych.
W leczeniu alergicznego nieżytu nosa najczęściej stosowane są leki przeciwhistaminowe (np. Claritine, Zyrtec), leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa (np. Xylometazolin) oraz sterydy donosowe (np. Buderhin). Leki te, pomimo ich skuteczności w leczeniu nieżytu nosa, nie mają na ogół wpływu na przebieg współistniejącej astmy.

Wspomniane wcześniej wytyczne ekspertów (ARIA: Allergic Rhinitis and Its Impact on Asthma) zalecają wspólną strategię leczenia astmy i alergicznego nieżytu nosa, co w odczuwalny dla chorych sposób, poprawia jakość ich życia. Zgodnie z wytycznymi, każdy pacjent, który choruje na astmę, powinien być także diagnozowany w kierunku alergicznego nieżytu nosa. Ważne jest również wczesne rozpoznanie astmy oskrzelowej u pacjentów chorych na alergiczny nieżyt nosa.

Dziś po raz pierwszy pacjenci i lekarze mają możliwość leczenia astmy i współistniejącego alergicznego nieżytu nosa za pomocą tego samego preparatu-tabletki, zażywanej jeden raz dziennie, wieczorem. Biorąc pod uwagę fakt, że wielu pacjentów nie do końca uświadamia sobie zależności między astmą i nieżytem nosa, lekarze dostają do ręki wygodne narzędzie, za pomocą którego mogą skutecznie oddziaływać na obie współistniejące choroby. Z drugiej strony jest ważne, aby pacjenci z astmą nie lekceważyli objawów ze strony górnych dróg oddechowych (nosa) i gdy tylko takie się pojawią, zgłaszali je swojemu lekarzowi. O ile bowiem sam nieżyt nosa może być pozornie błahym problemem, to u pacjentów z astmą jest ważnym elementem pogarszającym przebieg i utrudniającym leczenie astmy.

Montelukast sodu (Singulair 10 mg) jest jedynym lekiem, który u pacjentów chorujących na astmę o łagodnym lub umiarkowanym przebiegu jest wskazany do jednoczesnego leczenia astmy i łagodzenia objawów sezonowego alergicznego nieżytu nosa. Lek w wymienionym powyżej wskazaniu jest zarejestrowany do stosowania u pacjentów powyżej 15 roku życia.
Inne formy preparatu: tabletki do żucia 4mg dla dzieci od 2 do 6 roku życia oraz tabletki do żucia 5mg dla dzieci od 6 do 14 roku życia, zarejestrowane są do leczenia astmy.

Literatura:
Małolepszy J, Liebhart J, Wojtyniak B, Pisiewicz K, Płusa T. 2000. Występowanie chorób alergicznych w Polsce. Astma Alergia Immunologia 5:163-169
ARIA http://www.whiar.com/
GINA http://www.ginasthma.org/
Haahtela T, Klaukka T, Koskela K, Erhola M, Laitinen LA; Working Group of the Asthma Programme in Finland 1994-2004. 2001. Asthma programme in Finland: a community problem needs community solutions. Thorax 56:744-5.
Settipane, R. J., G. W. Hagy, and G. A. Settipane. 1994. Long-term risk factors for developing asthma and allergic rhinitis: a 23-year follow-up study of college students. Allergy Proc 15:21-5.
Guerra, S., D. L. Sherrill, F. D. Martinez, and R. A. Barbee. 2002. Rhinitis as an independent risk factor for adult-onset asthma. J Allergy Clin Immunol 109:419-25
Bjermer, L., H. Bisgaard, J. Bousquet, L. M. Fabbri, A. P. Greening, T. Haahtela, S. T. Holgate, C. Picado, J. Menten, S. B. Dass, J. A. Leff, and P. G. Polos. 2003. Montelukast and fluticasone compared with salmeterol and fluticasone in protecting against asthma exacerbation in adults: one year, double blind, randomised, comparative trial. Bmj 327:891.
Philip, G., A. S. Nayak, W. E. Berger, F. Leynadier, F. Vrijens, S. B. Dass, and T. F. Reiss. 2004. The effect of montelukast on rhinitis symptoms in patients with asthma and seasonal allergic rhinitis. Curr Med Res Opin 20:1549-58.

Authors

Related posts

Top